Antieke kaart van Flandria/ Vlaanderen 1579

Abraham Ortelius

Papel
38 ⨯ 50 cm
€ 1.350

Inter-Antiquariaat Mefferdt & De Jonge

• Sobre la obra de arte
  Flandria, kopergravure uitgegeven in 1579 door Abraham Ortelius te Antwerpen. In de tijd met de hand gekleurd. Verso: Latijnse tekst. Afm. 38,7 x 50,3 cm. Dit was de tweede van drie platen van Vlaanderen vervaardigd door Ortelius voor zijn monumentale Theatrum Orbis Terrarum, de eerste 'moderne' wereldatlas. Deze rijk versierde kaart is vervaardigd naar een kaart uit 1540 van Gerard Mercator. In de Noordzee zien we een tweetal schepen in een vuurgevecht en ook een zeemonster verbeeldt het immer loerende gevaar. De kompasrichtingen zijn weergegeven in de hoeken van de prent en een allegorische vrouwenfiguur toont in haar ene hand graan, in de andere het wapen van Vlaanderen. In Ortelius' tijd bestaan er nog geen atlassen zoals wij die kennen. Wel losse kaarten voor zeelui en samengestelde atlassen die op bestelling worden gemaakt. Meestal bestaan die uit kaarten van verschillend formaat en ook de schaal varieert. Ortelius krijgt waarschijnlijk van cartograaf Gerard Mercator de suggestie om de geografische kennis en kaarten van de hele wereld uit allerlei bronnen te verzamelen en te verspreiden onder een brede groep mensen. Zo ontstaat het idee van een 'moderne' atlas: een verzameling kaarten gebundeld in een boek, van gelijk formaat en op dezelfde schaal, die speciaal voor de uitgave (opnieuw) in koper gegraveerd worden. Het boek wordt door de uitgever in meerdere exemplaren op de markt gebracht, ook dat is nieuw. De productie van de atlas is een flinke onderneming. Ortelius zoekt voor de eerste druk het beste materiaal bij elkaar dat hij kent. Hij tekent alle 53 kaarten zelf over op standaardformaat en zet er beschrijvingen bij van landen en plaatsen. Ten slotte zet hij er een bronvermelding bij naar de originele kaart, wat in de zestiende eeuw nogal ongebruikelijk is. Iedere kaartenmaker gebruikt wel koperplaten van voorgangers, maar zet daar zelden de bron bij. Als de kaarten zijn getekend, laat Ortelius ze in een koperen plaat graveren door Frans Hogenberg en zijn assistenten Ambrosius en Ferdinand Aertsen. Gillis Coppens van Diets doet het drukwerk. De atlas krijgt de naam Theatrum orbis terrarum ofwel Theater van de wereld. De eerste editie verschijnt in 1570 in het Latijn. In 1571 verschijnt de eerste Nederlandse editie. Opvallend is dat de teksten niet rechtstreeks uit het Latijn zijn vertaald, maar speciaal zijn gemaakt voor een algemeen, niet wetenschappelijk publiek. Zo schrijft Ortelius dat Den Haag het beste dorp van Europa is, en dat de inwoners geen muren willen, omdat ze liever in het beste dorp wonen dan in een stad als zoveel andere steden. De atlas van Ortelius is meteen een groot succes. Hoewel zo'n atlas voor een koper een hele investering is, zeker met ingekleurde kaarten, zijn er genoeg rijke burgers die hun kennis van de wereld willen vergroten. De eerste editie is dan ook snel uitverkocht. Ortelius besluit om nieuwe edities te maken, met meer kaarten. Ook verschijnen vertalingen in het Duits, Frans, Spaans en later in het Engels en het Italiaans. Die latere edities worden vanaf 1579 gemaakt door de beroemde Antwerpse drukker Christoffel Plantijn. Literatuur: Marcel van den Broecke (2011), "Ortelius Atlas Maps - An illustrated Guide", nr. Ort76 Prijs: Euro 1.350,-
• Sobre el artista

  Abraham Ortelius (1527-1598) fue un cartógrafo y geógrafo flamenco, ampliamente reconocido como el creador del primer atlas moderno y uno de los cartógrafos más influyentes de la historia. Su revolucionaria publicación, Theatrum Orbis Terrarum (Teatro del Mundo), marcó un punto de inflexión en la forma de recopilar, estandarizar y presentar el conocimiento geográfico.

  Publicado por primera vez en 1570, Theatrum Orbis Terrarum fue revolucionario tanto en su concepto como en su ejecución. A diferencia de colecciones de mapas anteriores, el atlas de Ortelius ofrecía una visión general coherente y sistemática del mundo conocido, con mapas de tamaño, estilo y calidad uniformes, acompañados de comentarios académicos. Este enfoque transformó la cartografía, que pasó de ser un oficio fragmentado a una disciplina científica y cultural estructurada, haciendo accesible la geografía global a académicos, comerciantes y estadistas por igual.

  Ortelius vivió y trabajó durante la Edad de Oro de la cartografía neerlandesa, un período en el que los avances en la exploración, la imprenta y el comercio transformaron la comprensión europea del mundo. Junto con Gerardus Mercator, Ortelius es considerado uno de los padres fundadores de la escuela neerlandesa de cartografía. Mientras Mercator revolucionó la proyección cartográfica, Ortelius destacó en la síntesis, reuniendo el mejor conocimiento geográfico disponible en una obra única y de gran prestigio.

  Más allá de sus logros técnicos, Ortelius fue un pensador humanista con un profundo interés por la historia, la antigüedad clásica y el intercambio cultural. Mantuvo una extensa red internacional de académicos, exploradores y cartógrafos, citando cuidadosamente las fuentes, una práctica inusual y progresista para su época. Esta integridad académica contribuyó significativamente a la credibilidad y la perdurable influencia de su obra.

  El legado de Abraham Ortelius no reside solo en sus mapas, sino también en su visión del mundo como un todo interconectado. Su atlas moldeó la cosmovisión europea durante generaciones y sentó las bases de la cartografía moderna, consolidando su lugar como una de las grandes figuras intelectuales del Renacimiento.

¿Está interesado en comprar esta obra de arte?