Ambon 1724

Francois Valentijn

€ 425

Inter-Antiquariaat Mefferdt & De Jonge

• Sobre la obra de arte
  “Plattegrond van Amboina soo als het was inden Jaare 1718”, uit François Valentijn’s “Oud en Nieuw Oost-Indien”, vervaardigd door Jan van Braam en uitgegeven te Dordrecht door Gerard onder de Linden in 1724-1726. Later met de hand gekleurd. Afm.: 29 x 45 cm. Op Ambon (Amboina) en omliggende eilanden begon omstreeks 1600 de productie van kruidnagelen te ontluiken. In 1605 wist Steven van der Haghen het door de Portugezen beheerste deel van deze eilanden voor de VOC in bezit te nemen. De Ambonese onderdanen van de Portugezen werden daarbij onderdanen van de VOC. In plaats van katholiek werden zij nu protestant. Met de islamitische Ambonezen, de tegenstanders van de Portugezen, kon de VOC het aanvankelijk goed vinden. In ruil voor militaire steun tegen de Portugezen waren deze zelfs bereid geweest al hun kruidnagelen aan de VOC te leveren. Spoedig ontstonden er echter problemen over deze exclusieve leverantie van kruidnagelen, omdat niet iedere producent bereid was tegen de door de VOC vastgestelde prijs te leveren. De Engelsen probeerden van deze situatie te profiteren, maar daar kwam een einde aan toen de VOC in 1623 korte metten maakte met een aantal personeelsleden van de Engelse compagnie, nadat zij van een complot tegen de VOC waren beschuldigd. Gaandeweg kwamen er ook steeds meer gewapende conflicten met de islamitische Ambonezen, waarbij de protestantse onderdanen meestal vochten aan de zijde van de VOC. In het midden van de 17e eeuw werd deze strijd door de VOC in haar voordeel beslist. Om haar monopoliepositie in de kruidnagelmarkt te beschermen, handhaafde de VOC haar kruidnagelcontracten met de plaatselijke bevolking met stevige hand. Tijdens regelmatige militaire inspecties, werden ‘illegale’ kruidnagelbomen gekapt. Vaak werden hierbij hele plantages vernield en dorpen platgebrand. In 1651 brak een grote opstand tegen de VOC uit, toen een plaatselijke leider op Ceram, weigerde een deel van de aanplant te vernielen en het recht eiste zijn kruidnagel te verkopen aan andere partijen. De gouverneur van de Molukken, Arnold de Vlamingh van Oudshoorn, onderdrukte de opstand met harde hand. Hierna had de VOC haar monopolie nog steviger in handen. De hoofdvestiging in Ambon was het kasteel Victoria in Ambon-stad. Daarnaast had de VOC op diverse punten kleinere forten. De inheemse bevolking werd bestuurd door haar eigen dorpshoofden. De belangrijksten daarvan werden door de VOC ingeschakeld bij de rechtsspraak in een zogenaamde landraad. Op deze manier hoopte men de inheemse bevolking enigszins volgens haar eigen rechtsnormen te kunnen beoordelen. Ten aanzien van de protestantse Ambonezen voelde de VOC zich ook religieus verantwoordelijk. Er kwam een heel systeem van christelijke dorpsscholen, bemand door Ambonese schoolmeesters, die met enige regelmaat door de VOC van Maleistalige stichtelijke leermiddelen werden voorzien. Door deze politiek werd een groot deel van de bevolking gealfabetiseerd. In later tijd zou dit de christen-Ambonezen in het Nederlandse koloniale staatsapparaat een aanmerkelijke voorsprong op andere inheemse volken bezorgen. Ambon verloor haar positie als centrum van de kruidnagelhandel pas eind 18e eeuw, nadat de Fransen rond 1770 kruidnagelplantjes naar Mauritius en andere Franse eilanden smokkelden. François Valentijn (1666-1726) was een dominee, natuurvorser en schrijver die vooral bekend is om zijn “Oud en Nieuw Oost-Indien”, een geschiedenis van de Verenigde Oost-Indische Compagnie en haar activiteiten in Oost-Indië. Valentijn’s kaarten behoorden tot de meest nauwkeurige en grootschalige producties over Oost-Indië tot dan toe gepubliceerd. Als officier had Valentijn toegang tot VOC documenten die hij compileerde tot een bijzondere collectie kaarten. Valentijn’s werk is zo superieur aan eerdere kaarten dat de publicatie ervan, gezien het strenge geheimhoudingsbeleid van de VOC voor wat betreft cartografisch materiaal, uitzonderlijk is. Prijs: Euro 425,-
• Sobre el artista

  François Valentijn (Dordrecht, 17 de abril de 1666 - La Haya, 6 de agosto de 1727) fue un ministro, historiador y cronista neerlandés de excepcional importancia para el conocimiento de Asia a principios del siglo XVIII. Fue enviado dos veces a Oriente al servicio de la Compañía Neerlandesa de las Indias Orientales (VOC), experiencia que sentó las bases de la monumental obra de su vida, Oud en Nieuw Oost-Indiën (Antiguas y Nuevas Indias Orientales).

  A su regreso a los Países Bajos, Valentijn se dedicó a recopilar esta extensa e inigualable obra, sin parangón ni en su alcance ni en su nivel de detalle. En una época en la que la VOC mantenía su información estrictamente confidencial, logró acumular un vasto corpus de conocimientos utilizando todas las fuentes orales y escritas que pudo obtener. Su fuerza residía no solo en su curiosidad y tenacidad, sino también en su talento como narrador: Valentijn escribía con viveza, precisión y una perspectiva extraordinariamente amplia. En Oud en Nieuw Oost-Indiën (Antiguas y Nuevas Indias Orientales), glorificó explícitamente el poder y el imperio neerlandeses en Asia. Valentijn era un nacionalista acérrimo y consideraba su misión primordial describir el poder neerlandés en Oriente y demostrar así que la República no había perdido la fortaleza de sus antepasados ​​bátavos. En el prefacio de su obra, enfatizó su deseo de visibilizar el progreso y la gloria de los Países Bajos a lo largo de los siglos.

  Esta actitud le valió la reputación de ser un historiador algo egocéntrico y vanidoso. Sin embargo, esta crítica no resta valor a su obra. Es precisamente a través de sus detalladas descripciones que la interacción entre europeos y asiáticos se hace vívidamente visible: no solo las relaciones de poder coloniales, sino también los encuentros culturales, los malentendidos y las influencias mutuas tienen cabida en su narrativa.

  François Valentijn sigue siendo, por lo tanto, una figura compleja: a la vez nacionalista y cronista, predicador e historiador, escritor vanidoso y fuente indispensable. Su obra sigue siendo un texto clave para comprender la presencia holandesa en Asia y la historia mundial más amplia del período moderno temprano.

¿Está interesado en comprar esta obra de arte?